W ramach projektu „Haczyk – gliwickie spotkania literackie” prof. Ryszard Koziołek wygłosił wykład dla młodzieży gliwickich liceów poświęcony obecności kobiet w literaturze oraz temu, jak zmieniała się rola bohaterek i autorek na przestrzeni wieków. Widzialność kobiet piszących – a co za tym idzie: bohaterek literackich – jest nierozerwalnie związana z miejscem, jakie kultura wyznaczyła kobiecie w społeczeństwie. Zwrócił uwagę, że kobiety tradycyjnie pełniły role opiekuńcze i to właśnie dzięki temu miały ogromny wpływ na wychowanie i kształtowanie wrażliwości kolejnych pokoleń – również jako pisarki. Profesor podkreślał, że kobiece pisanie było przez lata umniejszane lub pomijane, a sama językowa różnica między „pisarzem” a „pisarką” pokazuje, jak silnie zakorzenione są stereotypy. Wskazał na znaczenie twórczości Emily Brontë i Jane Austen, których literatura pokazuje siłę kobiecego punktu widzenia.
W literaturze polskiej przełom przyniosło pokolenie pozytywistów. Kobiety zdobywały coraz lepsze wykształcenie, pojawiła się „szlachetna rywalizacja” między płciami, a tradycyjne role – żony, matki – nie ograniczały już możliwości artystycznych. Maria Konopnicka i Eliza Orzeszkowa sprawiły, że kobiece doświadczenie zaczęto traktować poważnie. Wykład zakończył się refleksją, że dziś obecność pisarek na szczęście jest coraz wyraźniejsza, a ich głos wzbogaca literaturę o nowe, różnorodne perspektywy.
Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu „Haczyk – gliwickie spotkania literackie” dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Biblioteka Centralna, ul. Kościuszki 17
11 grudnia 2025 r.
