9 grudnia w Bibliotece Centralnej odbyły się dwie lekcje tematyczne pt. Wielki Brat i narodziny zła, które w ramach projektu Hogwart czy Harvard poprowadziła dla młodzieży gliwickich szkół dr Magdalena Kozak, filozofka z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Na podstawie lektur szkolnych – „Procesu” Franza Kafki i „Roku 1984” George’a Orwella – analizowaliśmy problem władzy, systemów totalitarnych, idei obserwacji, różnych sposobów karania oraz zniewolenia jednostki. Uczniowie dowiedzieli się czym był XVII-wieczny Panoptikon (z gr. wszystko widzieć) i doszli do wniosku, że całodobowa obserwacji więźniów jest tożsama ze współczesną obserwacją ludzi przez wszechobecne kamery i inne technologie kontrolujące działania człowieka XXI wieku. Dyskutowaliśmy o internalizacji kontroli, czyli samodyscyplinie oraz zaniku prywatności, którą obecnie oddajemy dobrowolnie, wzmacniając tym samym mechanizm kontroli. Metody totalitarne stosowane w orwellowskiej Oceanii (stała inwigilacja poprzez kamery, mikrofony i teleekrany, Policja Myśli, Liga Antyseksualna) i nowomowa jako metoda manipulacji wyrażająca się w słynnych cytatach: „jeśli nie będzie słowa na wyrażenie buntu, bunt nie będzie możliwy” były przestrogą dla młodych uczestników spotkania, uczulającą ich na język, który słyszą w mediach i którym sami się posługują.
Wydarzenie zrealizowano w ramach projektu „Hogwart czy Harvard” dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Biblioteka Centralna, ul. Kościuszki 17
9 grudnia 2025 r.
I grupa
II grupa
